برگزاری نشست تخصصی بررسی اثرات اقلیمی ال‌نینو بر مدیریت منابع آب و الگوهای بارش در دانشگاه ارومیه
استاندار آذربایجان‌غربی با اشاره به افزایش تراز و حجم آب دریاچه ارومیه نسبت به مدت مشابه سال گذشته، بر ضرورت تداوم اقدامات احیایی، اصلاح الگوی کشت و مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی تأکید کرد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه ارومیه، نشست تخصصی بررسی اثرات اقلیمی دورپیوند ال‌نینو بر مدیریت منابع آب و الگوهای بارش، با حضور استاندار آذربایجان‌غربی، رئیس دانشگاه ارومیه، جمعی از استادان و متخصصان حوزه هواشناسی و منابع آب و به همت دانشگاه ارومیه، دانشکده کشاورزی، با همکاری اداره کل هواشناسی استان آذربایجان‌غربی و انجمن علمی دانشجویی علوم و مهندسی خاک برگزار شد.
تأکید استاندار بر ضرورت مدیریت مصرف آب و تداوم اقدامات احیای دریاچه ارومیه
رضا رحمانی، استاندار آذربایجان‌غربی، در این نشست دریاچه ارومیه را مهم‌ترین موضوع مورد پیگیری در استان دانست و با قدردانی از دانشگاه ارومیه برای حضور مستمر و نقش‌آفرینی در برنامه‌های مرتبط با این دریاچه، بر ضرورت تداوم اقدامات مؤثر برای حفظ وضعیت آبی آن تأکید کرد.
وی با اشاره به بهبود وضعیت دریاچه ارومیه در پی افزایش بارش‌ها و اقدامات انجام‌شده اظهار کرد: شرایط کنونی دریاچه نسبت به مدت مشابه سال گذشته بهتر شده است، اما حفظ این وضعیت و جلوگیری از بازگشت شرایط نامطلوب، مستلزم برنامه‌ریزی و پیگیری مستمر است.
استاندار آذربایجان‌غربی با تشریح آخرین وضعیت دریاچه ارومیه گفت: تراز فعلی دریاچه به یک‌هزار و ۲۷۰ متر و ۵۹ سانتی‌متر رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته یک متر و ۱۰ سانتی‌متر افزایش یافته است. همچنین حجم آب دریاچه در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، ۲ میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب افزایش نشان می‌دهد.
رحمانی با بیان اینکه عوامل مختلفی در وضعیت دریاچه ارومیه نقش دارند، افزود: تغییرات اقلیمی، تأثیر میان‌گذر دریاچه، نحوه مصرف آب در بخش کشاورزی و نقش سدها از جمله موضوعات مهمی هستند که باید به‌صورت تخصصی بررسی شوند. همچنین استفاده از فناوری‌های نوین برای مدیریت بهتر منابع آب در دستور کار قرار دارد.
وی با اشاره به سهم بالای بخش کشاورزی از مصرف آب کشور خاطرنشان کرد: حدود ۹۰ درصد مصرف آب به بخش کشاورزی اختصاص دارد؛ ازاین‌رو، اصلاح الگوی مصرف و توسعه روش‌های نوین آبیاری از محورهای اصلی برنامه‌های مرتبط با حفاظت از منابع آبی و بهبود وضعیت دریاچه ارومیه است.
استاندار آذربایجان‌غربی ادامه داد: با اصلاح الگوی کشت و توسعه روش‌های نوین آبیاری، کاهش ۴۰ تا ۵۰ درصدی مصرف آب کشاورزی هدف‌گذاری شده است. به گفته وی، این الگوها در برخی اراضی اجرا شده و بر اساس اعلام متخصصان، میزان مصرف آب در این اراضی به یک‌دهم کاهش یافته است.
رحمانی همچنین از افزایش ۵۲ درصدی میزان بارش در آذربایجان‌غربی در دوره مقایسه‌شده خبر داد و راه‌اندازی پویش «رود روان» را از دیگر اقدامات مرتبط با مدیریت منابع آب برشمرد.
وی در پایان با قدردانی از دانشگاه ارومیه برای برگزاری این نشست تخصصی، حضور استادان و دانشجویان و فراهم شدن زمینه تبادل دیدگاه‌های علمی را ارزشمند دانست و بر تداوم همکاری‌های علمی و اجرایی برای حفاظت از منابع آب استان و احیای دریاچه ارومیه تأکید کرد.
رئیس دانشگاه ارومیه: توسعه مطالعات علمی درباره ال‌نینو برای شناخت بهتر الگوهای بارشی ضروری است
دکتر محمود رضازاد، رئیس دانشگاه ارومیه، نیز در این نشست با تأکید بر اهمیت بررسی علمی پدیده ال‌نینو و تأثیر آن بر الگوهای بارشی اظهار کرد: بررسی تأثیر این پدیده بر بارندگی‌ها و پیش‌بینی شرایط جوی پیش‌رو، از موضوعات مهمی است که به مطالعات علمی و تخصصی بیشتری نیاز دارد.
وی با اشاره به ضرورت برگزاری چنین نشست‌هایی برای بررسی ابعاد مختلف پدیده‌های اقلیمی افزود: لازم است اطلاعات علمی و قابل اتکا درباره چگونگی تأثیر ال‌نینو بر شرایط آب‌وهوایی کشور و منطقه در اختیار مردم قرار گیرد تا زمینه شناخت دقیق‌تر شرایط جوی و برنامه‌ریزی مناسب برای مواجهه با پیامدهای احتمالی آن فراهم شود.
رئیس دانشگاه ارومیه با قدردانی از ارائه مباحث تخصصی و علمی در این نشست، ابراز امیدواری کرد که برگزاری چنین برنامه‌هایی زمینه‌ساز گسترش مطالعات و پژوهش‌های بیشتر در حوزه اقلیم، بارش و مدیریت منابع آب باشد.
دکتر رضازاد همچنین با اشاره به ظرفیت‌های علمی و پژوهشی دانشگاه ارومیه، به‌ویژه استادان دانشکده کشاورزی و گروه آبیاری، بر ضرورت بهره‌گیری از این توانمندی‌ها برای بررسی تخصصی پدیده‌های اقلیمی و ارائه راهکارهای علمی در زمینه مدیریت منابع آب تأکید کرد.
معاون توسعه پیش‌بینی سازمان هواشناسی کشور: ال‌نینو به‌تنهایی معیار پیش‌بینی بارش‌های فراتر از نرمال نیست
خانم دکتر محمدی، معاون توسعه پیش‌بینی سازمان هواشناسی کشور، در ادامه نشست با تشریح نقش دورپیوندهای اقلیمی در پیش‌بینی وضعیت بارش‌ها گفت: ال‌نینو یکی از فازهای پدیده انسو است که در اقیانوس آرام شکل می‌گیرد و در کنار سایر شاخص‌های اقلیمی، در تحلیل و پیش‌بینی الگوهای بارشی مورد توجه قرار می‌گیرد.
وی با تأکید بر محدودیت‌های پیش‌بینی‌های فصلی افزود: نمی‌توان صرفاً بر اساس وقوع ال‌نینو درباره زمان، میزان و توزیع دقیق بارش‌های فراتر از نرمال در یک منطقه با قطعیت اظهارنظر کرد؛ چراکه عوامل و شاخص‌های متعددی در شکل‌گیری شرایط جوی مؤثرند و پیش‌بینی‌ها باید با در نظر گرفتن مجموع این عوامل انجام شود.
معاون توسعه پیش‌بینی سازمان هواشناسی کشور تصریح کرد: خروجی پیش‌بینی‌های فصلی بیانگر احتمال وقوع شرایط مختلف جوی است، نه تعیین قطعی میزان بارش در یک بازه زمانی مشخص. بنابراین، دستگاه‌های مرتبط باید با تکیه بر این احتمالات و در نظر گرفتن عدم قطعیت‌های موجود، برنامه‌ریزی لازم را برای مدیریت منابع آب انجام دهند.
دکتر محمدی با اشاره به وضعیت بارش‌ها در کشور اظهار کرد: بارش‌های سال زراعی گذشته در مجموع وضعیت مناسبی داشت و شرایط بارشی امسال نیز تاکنون مطلوب ارزیابی می‌شود. در آذربایجان‌غربی نیز میزان بارش‌ها حدود ۸ تا ۹ میلی‌متر بیشتر از حد نرمال گزارش شده است.
وی با بیان اینکه حدود ۲۵ درصد بارش سالانه کشور در فصل پاییز رخ می‌دهد، افزود: سهم مهرماه از بارش سالانه حدود سه درصد برآورد می‌شود، درحالی‌که سهم آبان‌ماه از بارش‌های پاییزی بیشتر است.
این مقام مسئول همچنین با اشاره به پیش‌بینی افزایش دما نسبت به میانگین بلندمدت خاطرنشان کرد: برآوردها از افزایش یک تا ۲ درجه‌ای دما نسبت به نرمال حکایت دارد؛ با این حال، افزایش دما به معنای منتفی شدن بارش برف نیست، بلکه می‌تواند بر ماندگاری برف و میزان ذخایر برفی اثر بگذارد.
مدیرکل مرکز علوم جو و اقیانوسی سازمان هواشناسی کشور: مدیریت مصرف آب کشاورزی در وضعیت دریاچه ارومیه نقش تعیین‌کننده‌ای دارد
دکتر بهزاد لایقی، مدیرکل مرکز علوم جو و اقیانوسی سازمان هواشناسی کشور، نیز در این نشست با تأکید بر ضرورت بررسی هم‌زمان عوامل اقلیمی و انسانی در تحلیل وضعیت دریاچه ارومیه اظهار کرد: اگرچه تغییرات اقلیمی در کاهش تراز دریاچه نقش دارد، مصرف آب در بخش کشاورزی و میزان برداشت از منابع آب حوضه آبریز نیز از عوامل بسیار اثرگذار در وضعیت این دریاچه است.
وی با اشاره به اهمیت منابع آب ورودی به دریاچه افزود: برای شناخت دقیق‌تر تغییرات تراز آب دریاچه ارومیه، باید علاوه بر شرایط اقلیمی، میزان آب ورودی، نحوه مصرف منابع آب و وضعیت منابع آب سطحی و زیرزمینی حوضه آبریز نیز مورد بررسی قرار گیرد.
لایقی با تأکید بر ضرورت پایش برداشت از منابع آب زیرزمینی خاطرنشان کرد: برداشت بی‌رویه از این منابع می‌تواند ذخایر آب زیرزمینی را کاهش دهد و بر وضعیت آبی منطقه و تراز دریاچه ارومیه اثر بگذارد؛ بنابراین، مدیریت منابع آب باید با نگاهی جامع و با در نظر گرفتن ارتباط میان آب‌های سطحی و زیرزمینی دنبال شود.
مدیرکل مرکز علوم جو و اقیانوسی سازمان هواشناسی کشور، سدهای موجود در حوضه آبریز، مداخلات انسانی و میزان تبخیر را از دیگر عوامل مؤثر بر وضعیت دریاچه ارومیه برشمرد و بر ضرورت بررسی مجموعه این عوامل در تحلیل نوسانات تراز آب تأکید کرد.
وی در ادامه با اشاره به شرایط پیش‌رو اظهار کرد: با توجه به قرار گرفتن در فصل بارش‌ها، احتمال وقوع ال‌نینو و کاهش تبخیر در ماه‌های سرد سال، انتظار می‌رود تراز و حجم آب دریاچه ارومیه در ماه‌های آینده افزایش یابد.
دکتر لایقی در عین حال با تأکید بر ماهیت احتمالاتی پیش‌بینی‌های اقلیمی، خاطرنشان کرد: ارزیابی وضعیت آینده دریاچه باید با توجه به شرایط جوی و مجموعه عوامل مؤثر بر منابع آب انجام شود.
این نشست تخصصی با هدف بررسی ابعاد علمی دورپیوندهای اقلیمی، شناخت ظرفیت پیش‌بینی الگوهای بارشی و تبیین ارتباط میان شرایط اقلیمی و مدیریت منابع آب برگزار شد و زمینه‌ای برای تبادل نظر میان متخصصان هواشناسی، استادان دانشگاه و فعالان حوزه منابع آب درباره چالش‌های آبی منطقه، به‌ویژه وضعیت دریاچه ارومیه، فراهم کرد.
